Alışveriş BağımlılığıMakaleler

Alışveriş bağımlılığı kavramı 1915 yılında Emil Kreapelin tarafından alışveriş “oniomania” (onyomani) olarak tanımlamasıyla ortaya çıkmıştır. Onyomani Yunanca satış anlamına gelen “onios” ve çılgınlık, delilik anlamına gelen “mania” kelimelerinden oluşmuştur. 1915 yıllarında ortaya çıkmasına rağmen 1980 yıllarının sonlarına doğru kullanılmıştır. Diğer dürtüsel bozukluklara benzeyen alışveriş bağımlılığı içten gelen dürtülere bağlı davranışsal bir bağımlılıktır. Alışveriş bağımlılığında satın alınan üründen çok satın almanın verdiği haz ön plandadır.

Neden Alışveriş Yapılır?

Alışveriş bağımlılığının nedenlerine bakıldığında ulaşılan birçok farklı sonuç bulunmaktadır. Bunlar;

Benlik saygısında azalma
Endişe, depresyon ve takıntılarla birlikte yaşanan olumsuz duygular
Sosyal statü beklentisi
Fantezi düşkünlüğü
Artan internet kullanımı
Zorlayıcı biriktirme
Plansız satın alma
Cinsiyetteki fark (kadınlarda daha çok olduğu gözlemlenmiştir)

Bazı klinik araştırmalarda alışveriş bağımlısı olan insanların ruhsal rahatsızlıklarının daha fazla olduğu görülmüştür. Bu bağımlılık türüne neden olan psikiyatrik rahatsızlıkların şu şekilde olduğu söylenebilir; dürtü kontrol ve madde kullanımı bozuklukları, duygu durumu ve yeme bozuklukları, narsist kişilik bozukluğu gibi kişilik bozuklukları örnek verilebilir. Sadece kişisel nedenlere bağlı olmaksızın diğer faktörleri de göz önünde bulundurursak ailenin, internetin, kredi kartı kullanımının, sosyal çevrenin, artan reklamlar ve gelişen pazarlama imkânlarının da alışveriş bağımlılığına etkisi bulunmaktadır.

Tüketim

Tüketici kavramını anlayabilmek için öncelikle “müşteri” ve “tüketici” kavramlarını ayırt etmek gerekir. Bu kavramlar kişilerin satın alma biçimi ile birbirlerinden ayrılır. Bir markadan sürekli alışveriş yapan kişi o markanın müşterisi olmaktadır. Tüketici kavramı ise daha genel çerçevede kullanılan ve kişilerin pazardaki satın alma kapasitesinin daha fazla çeşitte olması durumudur.

Tüketici; kendisinin veya çevresindekilerin isteklerini alma potansiyeline sahip olan kişi olarak tanımlanabilmektedir. Aynı zamanda tüketici kendine sunulanı alması veya almamasıyla işletmecilerin hedef kitlesi olmakla birlikte yaptığı stratejileri belirleyen kişidir.

Tüketici satın almadan önce, satın alma süreci ve sonrasında pazardaki ürün hakkında değerlendirme yapabilme hakkına sahip kişilerdir.

Riskli Tüketim Türleri