HUKUKİ YAZIŞMA/İLAN VE TEBLİĞ BELGELERİ
İLANLAR
—İlan genellikle duyuru, duyurma, kamuoyunun veya belli bazı üçüncü kişilerin haberi olsun diye açıklama, bir durumu yayın yoluyla bildirme gibi anlamlara gelir.
—Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair (1961 tarihli ve 195 sayılı) Kanun resmi ilanları şöyle tanımlamaktadır: "Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (özel dernekler hariç) veya genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve iktisadi devlet teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri, reklam mahiyetini taşımayan ilanlar, resmi ilan sayılır" (m.29). Yine aynı Kanunun 40. maddesine göre "resmi ilanlar, resmi ilan sayılmayan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde (mevkutelerde) yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmayan ilanlar hususi ilan sayılır (fıkra I).
—Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir yere veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır.
—Resmi ilanlar, Basın İlan Kurumunun şubesi bulunan yerlerin belediye hudutları içinde bu şubeler aracılığı ile yayımlatılır. Kurumun şubesi bulunmayan yerlerde, resmi ilanların yayımlanmasına valilikler aracı olurlar. Gazete ve dergiler aldıkları resmi ilanları zamanında yayımlarlar; haklı bir neden bulunmadıkça bu ilanları almaktan kaçınamazlar (TK m. 37. maddesi hükmü saklıdır) (195 s.K. m.31).
—
—195 sayılı Kanunu 41/II’ye göre Basın ilan kurumunun bir görevi de, resmi ilanların gazete ve dergilerde yayımlanmasına aracı olmaktır.
—İlan Verilecek Durumlar
—Mevzuatımızda, ilan verilmesine ilişkin olarak çeşitli hükümler bulunmaktadır. Bu hükümlerin bir kısmında yalnızca ilandan söz edilmekte, bir kısmında ise, ilanın nasıl, hangi içerikle, kaç defa yapılacağı ve hatta bazı hükümlerde de ilanın hangi niteliklere sahip gazetelerde yapılacağı belirtilmektedir.
—
—Uygulamada Yapılan İlanlarla İlgili Bazı Örnekler
—Yasada ilanın hangi tür gazetelerde yayınlanacağına ilişkin bir hüküm yoksa ilan ilgililerin kolayca bulup görebileceği, gazetelerle yapılmalıdır. Yargıtay’ın da çeşitli kararlarında belirtildiği gibi, “Resmi Gazete, serbest satılan ve her yerde dağıtılan ve bu bakımdan ilan konusunun ilgilinin bilgilenmesini sağlayacak en emin bir gazete niteliğinde olmadığından, ilanın Resmi Gazete ile yapılması doğru değildir. Bu sebeple Resmi Gazete ile adli ilan yayınlanması uygulanmasına, yasal zorunluluk bulunmadığı sürece başvurulmamalıdır.
TEBLİĞ-TEBLİGAT ve BELGELERİ
—Tebliğ; kısaca, bildirim, yazılı bildirme anlamına gelir. Tebliğ kelimesinin çoğulu olan ve ancak, artık bugün için dilimizde “tebliğ” kelimesi ile özdeş olarak kullanılan “tebligat” terimi, hukuksal bir işlemin ilgili kimsenin bilgisine sunulması için yetkili makamın, yasa ve yöntemine uygun bir biçimde yazı ile veya ilan yoluyla yaptığı belgeleme işlemi demektir.
—Tebligat bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir. Bu sebeple tebligatın usul yasaları ile ilişkisi daima göz önünde bulunması gereken hukuki bir kuraldır.
—Yazılı yargılama usulünde davacının iki, davalının iki dilekçe verme hakkı olduğuna göre, dilekçelerin karşılıklı olarak mutlaka tebliği zorunludur. Eğer bir dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmezse, diğer tarafın cevap vermesi için gerekli olan süre başlamaz. Bunun hukuki sonucu ise, yargılama süreci dediğimiz, süreç yürümez ve çok basit bir ifadeyle, davacı olan çok uzun süre beklemek durumunda kalabilir.
—Yazılı tebligat; bir davaya ilişkin işlemleri o davayla ilgili kişilere bildirmek için, mahkemelerce yasaya uygun biçimde yapılan bir belgelendirme işlemidir. Tebligat Yasası ile Tüzüğü’nde öngörülen yolda işlem yapılmış olmadıkça tebliğ memuru tarafından yapılan yazılı beyan onun mücerret sözünden ibaret kalır ve dolayısıyla belgelendirilmiş sayılmaz.
—Resmi tebligat, Tebligat Kanununun birinci maddesinde sayılan kuruluşlar tarafından Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca çıkarılan tebligat veya bunların aracılığıyla (noter) yapılan tebligattır.
—
—Özel tebligat, Özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar ve kişiler ili Tebligat Kanunu hükümleri dışında bırakılan kamu kuruluşları tarafından 5584 sayılı Posta Kanunu hükümleri uyarınca yapılan tebligattır.
Tebligat Kanunu uyarınca yapılacak tebligat, tebligatı çıkaran merci ve kişilerin niteliği, yapılış şekli, konusu ve yapıldığı yer bakımından şu şekilde ayrıma tabi tutulabilir:
—Niteliğine Göre Tebligat: Resmi tebligat, özel tebligattır.
—Yapılış Şekline Göre Tebligat: Posta idaresi aracılığıyla, memur aracılığıyla, doğrudan doğruya, ilan yoluyla tebligattır.
—Konusuna Göre Tebligat: Yargısal (kazai), idari, mali tebligat şeklindedir.
—Yapılacak Yere Göre Tebligat: Yurt içi, yurt dışı, yurt dışından gelen tebligat şeklindedir.
