TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI
Anayasa hukuku, bir ülkenin anayasal düzenini koruma ve hukuk devletini tesis etme amacı taşır. Anayasa hukuku, bir devletin siyasi yapısını, yönetim biçimini, organlarının görev ve yetkilerini düzenleyen temel hukuk dalıdır. Anayasa, devletin yapısını ve işleyişini düzenlerken, aynı zamanda bireylerin temel haklarını güvence altına alır.
Anayasa hukukunun kapsamı, yalnızca devletin yapısını değil, aynı zamanda devletin bireylerle olan ilişkilerini de içerir; Devletin şekli, Devletin organları, Temel hak ve özgürlükler, Anayasal denetim, Devletin sosyal - ekonomik yapısı .
Anayasa, bir ülkenin hukuki temelidir ve diğer tüm yasaların anayasaya uygun olmasını şart koşar. Ayrıca, anayasa değiştirilemez veya zor değiştirilebilir hükümler içerebilir.
Anayasa Hukukunun Temel İlkeleri
- Egemenlik
- Hukuk Devleti İlkesi
- Demokrasi İlkesi
- Kuvvetler Ayrılığı İlkesi
- İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler
- Sosyal Devlet İlkesi
Türkiye’de Anayasa Hukuku
Türkiye Cumhuriyeti, modern anayasa hukukuna dayalı bir devlettir. Türkiye'nin anayasa hukuku, 1982 yılında kabul edilen 1982 Anayasası ile şekillenir. Bu anayasa, Türkiye’nin hukuki çerçevesini oluşturur ve devletin tüm organlarının işleyişine yön verir.
1) Türkiye Anayasasında Kuvvetler Ayrılığı: 1982 Anayasası, kuvvetler ayrılığı ilkesini benimsemiştir. Anayasada, yasama, yürütme ve yargı organlarının birbirinden bağımsız olacağı belirtilmiştir. Yasama yetkisi, Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Yürütme yetkisi ise Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna aittir. Yargı organları ise bağımsız mahkemelerden oluşur ve yargıçlar, Anayasaya ve yasalara bağlı olarak karar verir.
2) Türkiye’de Anayasa Mahkemesi: Türkiye'deki en önemli anayasa yargı organı, Anayasa Mahkemesidir. Anayasa Mahkemesi, yasaların anayasaya uygun olup olmadığını denetler ve gerekli durumlarda iptal kararı verir.
3) Temel Haklar ve Özgürlükler: Yaşam hakkı, düşünce ve ifade özgürlüğü, toplanma özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü gibi haklardan oluşur. Bu haklar sınırsız değildir ve kamu düzeni, güvenliği gibi gerekçelerle kısıtlanabilir.
4) Anayasa Değişiklikleri: Türkiye'de anayasa değişiklikleri oldukça zordur ve belirli bir prosedüre tabidir. Anayasada yapılacak değişiklikler, TBMM üyelerinin üçte iki çoğunluğu ile kabul edilir. Ancak, bazı durumlarda anayasa değişiklikleri halk oylamasına da sunulabilir.
Anayasanın Değiştirilmesi Mümkün Olmayan Maddeleri
Madde 1 – Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
Madde 2 – Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.
Madde 3 – Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Milli marşı İstiklal Marşıdır. Başkenti Ankara'dır.
Madde 4 – Anayasanın 1 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3 üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.
