Alışveriş Bağımlılığı
ALIŞVERİŞ BAĞIMLILIĞI (ONYOMANİ) NEDİR?
Alışveriş bağımlılığı yaşayan bireyler, karşılaştıkları sorunlardan uzaklaşmak ve kısa süreli bir rahatlama hissi elde etmek amacıyla alışveriş yapma eğilimindedir. Ancak bu duygusal rahatlama geçici olduğu için, kişi aynı huzur hissini yeniden yakalamak adına tekrar alışveriş yapma ihtiyacı duyar. Bu döngüsel davranışın altında yatan psikolojik etkenin ne olduğu belirlenmeden kalıcı bir iyileşme sağlanamaz.
İnsanlar genellikle kendilerini daha iyi hissetmek için alışveriş yapma arzusu taşır; ancak bağımlılık söz konusu olduğunda durum daha farklıdır. Bu, tekrarlayan bir davranış haline gelir. Kişi alışveriş yaptıktan sonra bir süreliğine haz ve rahatlama hissi yaşasa da, ardından pişmanlık ve suçluluk gibi olumsuz duygularla karşı karşıya kalır.
ALIŞVERİŞ BAĞIMLILIĞI BELİRTİLERİ NELERDİR?
Onyomani olarak adlandırılan alışveriş bağımlılığı, kişinin kontrol etmekte zorlandığı, takıntılı ve dürtüsel nitelikte bir davranış biçimidir. Bu durum genellikle ihtiyaç dışında yapılan alışverişlerle ve aşırı para harcama isteğiyle başlar. Kişinin zihni, alışveriş yapma düşünceleriyle fazlasıyla meşgul olur ve bu davranış zamanla gündelik yaşamı olumsuz etkilemeye başlar.
Alışveriş bağımlılığı, farklı nedenlerle ortaya çıkabilir ve şu belirtilerle kendini gösterebilir:
-Kişi kendini kötü, yalnız ya da stresli hissettiğinde alışveriş yapma isteği duyar.
-Alışveriş sırasında geçici bir rahatlama, huzur ve güçlenme hissi yaşanır.
-Zamanla harcanan para miktarı gözle görülür biçimde artar.
-Aşırı harcamalar nedeniyle aile içi ilişkilerde ya da sosyal çevrede sorunlar meydana gelir.
-Planlanandan daha fazla alışveriş yapılır.
-Alışveriş başladıktan sonra kişi kendini durdurmakta zorlanır ya da tamamen kontrolünü kaybeder.
-Bu alışkanlık nedeniyle çevreden gelen eleştiriler artar.
Ayrıca bu bireyler, genellikle duygusal olarak öfke, kaygı ya da hüzün gibi olumsuz duygular içindeyken alışverişe yönelir. Alışveriş sırasında mutluluk, heyecan ya da keyif duyarken; alışveriş poşetlerini gördükçe kısa süreli bir rahatlama hisseder. Ancak zamanla bu davranış pişmanlık, suçluluk ve utanma gibi duygulara dönüşür. Sürekli tekrar eden bu döngü, kişinin hayatında maddi ve psikolojik sorunlara yol açar ve alışveriş davranışı sağlıksız bir bağımlılık haline gelir.
