Edebiyat Duygu ve Düşünce aynası
Edebiyat Duygu ve Düşünce Aynası
Edebiyat insanın duygu, düşünce ve hayallerini şiirlerle hikayelerle romanlarla ifade etmedir. Geçmişten günümüze kadar edebiyat sayesinde kültürünü, değerlerini yazılı veya sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarmıştır. Şiir, roman, tiyatro, deneme gibi türlerde bireyin toplumun duygusunu düşüncesini ruhunu yansıtan bir aynadır.
yalnızca yazılı veya sözlü eserler değildir bir toplumun ruhunu, geçmişini ve geleceğini yansıtan bir sanat dalıdır. İnsan duygu ve düşüncelerinin sanatsal bir biçimde ifade edilmesi, edebiyatın en önemli unsurudur bireyler üzerinde heyecan mutluluk gibi hisler oluştururken aynı zamanda empati yeteneğini geliştirir düşünmeyi genişletir farklı bakış açıları yaratır. Edebiyat, İlk edebi eserler, sözlü gelenek yoluyla aktarılan destanlar, şiirlerdir . Yazının icadıyla birlikte bu eserler kalıcı hale gelmiş gelişerek günümüze ulaşmıştır.
İlk edebi eserler, yazının henüz bulunmadığı dönemlerde sözlü olarak üretilmiş kulaktan kulağa yayılarak varlığını devam ettirmiştir Destanlar, halk hikâyeleri ve efsaneler bu dönemin önemli eserleridir. Homeros’un İlyada ve Odysseia destanları, Türk edebiyatında ise Dede Korkut Hikâyeleri bu dönemin en bilinen eserlerindendir.
Yazının bulunmasıyla edebiyat eserleri kalıcı hale gelmiştir. Antik Yunan’da tragedya ve komedya türleri Orta Çağ’da dini metinler kahramanlık destanları öne çıkmıştır bireycilik ve özgür düşünce ortaya çıkmıştır . 18. ve 19. yüzyıllarda edebiyat, bireyin iç dünyasına odaklanmış ve romantizm, realizm, natüralizm gibi akımlar oluşmuştur 20. yüzyılda ise psikoloji, varoluşçuluk ve postmodernizm gibi felsefi konular ortaya çıkmıştır.
Edebiyat farklı türlerle karşımıza çıkar edebiyatın ana türleri şunlardır;
1. Şiir
Duygu ve düşünceleri ahenkli ritimli sözlerle uyumlu seslerin kullanımıyla ortaya çıkmıştır insanda coşku uyandırır çağrışım imge sezgi önemli bir yeri vardır eserleri ile edebiyatımızda yer edinmiş Nazım hikmet, Cemal süreya, Edip Cansever , Turgut uyar gibi önemli isimlerdir.
2. Roman
Genellikle insanların başından gecen ilişkilerini durumlarını toplumsal yada bireysel olayların gerçeğe uygun bir biçimde yaşanmış yada yaşanması mümkün olayların uzun uzun anlatıldığı türdür. Tolstoy’un "Savaş ve Barış", Orhan Pamuk’un "Benim Adım Kırmızı" gibi eserleri bu türün önemli örneklerindendir.
3. Hikâye (Öykü)
Kısa ve öz anlatımıyla dikkat çeken hikâyeler, tek bir olay veya duygu üzerine yoğunlaşır. Maupassant, Sait Faik Abasıyanık gibi isimler bu türün önemli isimlerindendir.
4. Tiyatro
Oyuncu yada oyuncuların bir sahne yada bir alanda seyirciler önünde sergilenmesi amacıyla yazılmış doğaçlama gelişmiş edebi sahne sanatıdır. Shakespeare’in Hamlet’i, Molière’in Cimri’si gibi eserler bu türün başyapıtlarındandır.
5. Deneme ve Makale
Düşünceyi geliştiren, genellikle nesnel ve bilimsel bir dil kullanır, sıklıkla araştırma haberler veya bilimsel inceleme gibi konuları ele alır denemeler kişisel düşüncelerini duygularını deneyimlerini ifade eder sorgulatan Montaigne’in "Denemeler"i, bu türün en bilinen eserlerinden biridir.
Edebiyat, insanlığın düşünsel ve duygusal gelişimini geliştiren en güçlü sanat dallarından biridir. Bireylerin hayal dünyasını zenginleştirir toplumsal bilinç empati oluşumunda büyük rol oynar. Edebiyat eserleri, geçmişten günümüze deneyimini anlamamıza ve geleceğe yön vermemize yol çizmemize yardımcı olur edebiyat sadece bir sanat dalı değil, aynı zamanda insan olmanın en önemli bir parçasıdır yol gösterir duygu ve düşüncelerimizi değiştirir geliştirir sorumluluklarımızı gösterebilir bir insana anlatamadıklarımızı eserler ile herkese duyurabiliriz başkalarına ilham olabilir düşüncelerini değiştirebiliriz sesimizi duyurabiliriz aynı zamanda içimizi dökebilir ya da bir başkasının yazdıkları ile hayatımızı değiştirebiliriz .
